Ιουνίου 17, 2019

Ήταν 1η Απριλίου της ΕΟΚΑ η αρχή…

By Απριλίου 01, 2019 161

Η Κύπρος γιορτάζει σήμερα την 64η επέτειο από την έναρξη του αντιαποικιακού αγώνα της ΕΟΚΑ (Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών) για την αποτίναξη του βρετανικού ζυγού.

Ο πόθος για ελευθερία και ένωση με την Ελλάδα είχε φουντώσει για τα καλά. Ο αγώνας είχε δρομολογηθεί μήνες πριν και η απόφαση για έναρξη του αγώνα την 1η Απριλίου διόλου τυχαία δεν ήταν.

Η υπόσχεση που δεν τηρήθηκε...

Το 1950 είχε πραγματοποιηθεί δημοψήφισμα για την ένωση της νήσου με την Ελλάδα και στο οποίο το 95,7% των Κυπρίων είχε ταχθεί υπέρ της ένωσης. Ωστόσο το αποτέλεσμα δεν έγινε δεκτό από το Λονδίνο, το οποίο είχε αθετήσει τις υποσχέσεις του, έναντι της Ελλάδας και των Κυπρίων.

Η Βρετανία είχε υποσχεθεί ότι η Κύπρος θα ενωθεί με την Ελλάδα μετά τη νίκη εναντίον του άξονα στην οποία συνέβαλαν ουσιαστικά τόσο οι Έλληνες αλλά και οι Κύπριοι που κατατάχθηκαν εθελοντικά στον Βρετανικό στρατό.

Στις 10 Νοεμβρίου 1954 ο απόστρατος συνταγματάρχης Γεώργιος «Διγενής» Γρίβας (1897-1974) φθάνει στο νησί και συγκροτεί την Εθνική Οργάνωση Κυπρίων Αγωνιστών (ΕΟΚΑ), η οποία την 1η Απριλίου 1955 αναλαμβάνει δράση κατά των Βρετανών αποικιοκρατών, σηματοδοτώντας την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα των Κυπρίων.

Ο γεννημένος στην Κύπρο Γρίβας είχε διατελέσει αξιωματικός του ελληνικού στρατού και κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής είχε ιδρύσει την αντικομουνιστική οργάνωση «Χ», ενώ είχε λάβει ενεργό μέρος στον Εμφύλιο Πόλεμο. Πολιτικός αρχηγός της ΕΟΚΑ ήταν ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος (1913-1977), μετέπειτα πρώτος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Το… «εντυπωσιακό» ξεκίνημα του αγώνα

Μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα της πρώτης Απριλίου 1955, εκκωφαντικοί θορύβοι, εκρήξεις και βομβαρδισμοί, σε ηλεκτροπαραγωγικούς και αστυνομικούς σταθμούς όπως και στο ραδιοφωνικό ίδρυμα Κύπρου (ΡΙΚ) στοίχειωσαν το βράδυ εκείνο, όλες τις πόλεις του νησιού δίνοντας στο έναυσμα για τον αγώνα.

Πρώτο θύμα του αγώνα ο Μόδεστος Παντελή, ο οποίος είχε αναλάβει με τον Ανδρέα Κάρυο να προκαλέσει βραχυκύκλωμα σε ηλεκτροφόρα σύρματα που τροφοδοτούσαν στρατόπεδο έξω από τον οικισμό Αυγόρου.

Στην προσπάθειά του να κόψει ένα από τα ηλεκτρικά καλώδια υψηλής τάσης σκοτώθηκε από ηλεκτροπληξία ενώ και ο Κάρυος υπέστη εγκαύματα.

Η πρώτη προκήρυξη της ΕΟΚΑ κυκλοφόρησε την ίδια νύχτα και σαν στρατιωτικός αρχηγός της οργάνωσης υπέγραφε ο Γεώργιος Γρίβας Διγενής.

ΠΡΟΚΗΡΥΞΙΣ

Με την βοήθειαν τού Θεού, με πίστιν εις τον τίμιον αγώνα μας, με την συμπαράστασιν ολοκλήρου τού Ελληνισμού και με την βοήθειαν των Κυπρίων, αναλαμβάνομεν τον αγώνα διά την αποτίναξιν τού Αγγλικού ζυγού, με σύνθημα εκείνο το οποίον μάς κατέλιπαν οι πρόγονοί μας ως ιεράν παρακαταθήκην: “‘Η τάν ή επί τάς”.

Αδελφοί Κύπριοι,
Από τα βάθη των αιώνων μάς ατενίζουν όλοι εκείνοι οι οποίοι ελάμπρυναν την Ελληνικήν Ιστορίαν διά να διατηρήσουν τήν ελευθερίαν των: οι Μαραθωνομάχοι, οι Σαλαμινομάχοι, οι Τριακόσιοι τού Λεωνίδα και οι νεώτεροι τού Αλβανικού έπους. Μάς ατενίζουν οι αγωνισταί τού 1821, οι οποίοι και μάς εδίδαξαν ότι η απελευθέρωσις από τον ζυγόν δυνάστου αποκτάται πάντοτε με το αίμα. Μάς ατενίζει ακόμη σύμπας ο Ελληνισμός, ο οποίος και μάς παρακολουθεί με αγωνίαν, αλλά και με εθνικήν υπερηφάνειαν. ‘Ας απαντήσωμεν με έργα, ότι θά γίνωμεν “πολλώ κάρρονες” τούτων.
Είναι καιρός να δείξωμεν εις τον κόσμον, ότι εάν η διεθνής διπλωματία είναι άδικος και εν πολλοίς άνανδρος, η Κυπριακή ψυχή είναι γενναία. Εάν οι δυνάσται μας δεν θέλουν να αποδώσουν την λευτεριά μας, μπορούμε να την διεκδικήσωμεν με τα ίδια μας τα χέρια και με το αίμα μας. Ας δείξωμεν εις τον κόσμον ακόμη μιά φορά ότι και τού σημερινού Έλληνος “ο τράχηλος ζυγόν δέν υπομένει”. Ο αγών θα είναι σκληρός. Ο δυνάστης διαθέτει τα μέσα και τον αριθμόν. Ημείς διαθέτομεν τήν ψυχήν, έχομεν και το δίκαιον με το μέρος μας. Γι’ αυτό και θα νικήσωμεν.
Διεθνείς διπλωμάται, ατενίσατε το έργον σας. Είναι αίσχος εν εικοστώ αιώνι, οι λαοί να χύνουν το αίμα των διά να αποκτήσουν την λευτεριά των, το θείον αυτό δώρον, για το οποίον και εμείς επολεμήσαμεν παρά τό πλευρόν των λαών σας, και για το οποίον σείς τουλάχιστον διατείνεσθε ότι επολεμήσατε εναντίον τού ναζισμού και τού φασισμού.
Έλληνες, όπου και αν ευρίσκεσθε, ακούσατε την φωνήν μας: Εμπρός, όλοι μαζί για την λευτεριά της Κύπρου μας.

Ε.Ο.Κ.Α
Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΔΙΓΕΝΗΣ

Ο αγώνας της ΕΟΚΑ γρήγορα αγκαλιάστηκε από το σύνολο του Κυπριακού λαού. Αντρές, γυναίκες και παιδιά, ο καθένας όπως μπορούσε, άφηναν το στίγμα τους στον άνισο αυτόν αγώνα. Η συμμετοχή όλων ήταν όμως πολύτιμη.

Πρώτος καταζητούμενος ο Γρηγόρης Αυξεντίου, ο οποίος υπήρξε και ο υπαρχηγός της ΕΟΚΑ. Ο άνθρωπος που αποτελεί πλέον σύμβολο αυτοθυσίας για την πατρίδα και την ελευθερία. Ήταν από τους λίγους αντάρτες με στρατιωτική εμπειρία καθώς είχε υπηρετήσει ως έφεδρος ανθυπολοχαγός στην Ελλάδα.

Ο τρόπος που επέλεξε να πεθάνει τον κατέταξε στο πάνθεον των ηρώων. Μετά από προδοσία εντοπίστηκε το κρησφύγετο του κοντά στο Μοναστήρι του Μαχαιρά. Περικυκλωμένοι από Άγγλους στρατιώτες έδωσε εντολή στους συναγωνιστές του να βγούν από το κρυσφύγετο. Έμεινε μόνος του και έδωσε μάχη επί 8 ώρες σκοτώνοντας δεκάδες Άγγλους. Κι αφού είπε το ηρωικό «Μολών λαβέ» οι Άγγλοι έριξαν βενζίνη με ελικόπτερα και τον έκαψαν ζωντανό.

“Ου περί χρημάτων των αγώνα ποιούμεθα…αλλά περί αρετής…“  Άλλη ηρωική μορφή που ξεχώρισε ήταν και αυτή του Κυριάκου Μάτση. Διετέλεσε τομεάρχης της ΕΟΚΑ στην επαρχία Αμμοχώστου από το 1955 και τομεάρχης Κερύνειας έως τον θάνατο του. Συνελήφθη στις 9 Ιανουαρίου 1956, κατά την διάρκεια των βασανιστηρίων τον επισκέφθηκε ο ίδιος ο Κυβερνήτης Χάρντιγκ και του πρόσφερε το υπερβολικά μεγάλο για την εποχή ποσό των 500.000 λιρών αν αποκάλυπτε πού κρυβόταν ο Διγενής. Εκεί απάντησε το γνωστό “Ου περί χρημάτων των αγώνα ποιούμεθα…αλλά περί αρετής“.

Στις 13 Σεπτεμβρίου 1956 δραπέτευσε και επικηρύχτηκε με το ποσό των 5.000 λιρών. Στις 19 Νοεμβρίου 1958 περικυκλώθηκε το κρησφύγετό του οι Άγγλοι απαίτησαν την παράδοση του. Ο Μάτσης, αρνούμενος να συμβιβαστεί με τις προτροπές των Βρετανών απάντησε «Αν θα βγω, θα βγω πυροβολώντας». Οι Βρετανοί στρατιώτες έριξαν χειροβομβίδα διαλύοντας το κρυσφήγετο του, σκοτώνοντας τον.

Απαγχονισμοί… με πρώτους τον Καραολή και Δημητρίου

Κατά τη διάρκεια του αγώνα, η Βρετανία κράτησε αυστηρή στάση με στρατιωτικές επιχειρήσεις και εκτελέσεις. Οι πρώτοι που εκτελέστηκαν, στις 10 Μαΐου 1956, ήταν οι Μιχαλάκης Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου. Απαγχονίστηκαν και τάφηκαν στα «Φυλακισμένα Μνήματα» στη Λευκωσία.

Οι απαγχονισθέντες ήταν: Μιχαήλ Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου (10 Μαΐου 1956), Ανδρέας Ζάκος, Ιάκωβος Πατάτσος και Χαρίλαος Μιχαήλ (9 Αυγούστους 1956), Μιχάλης Κουτσόφτας, Στέλιος Μαυρομμάτης και Ανδρέας Παναγίδης (21 Σεπτεμβρίου 1956) και Ευαγόρας Παλλικαρίδης (14 Μαρτίου 1957), που ήταν ο τελευταίος αλλά και ο μικρότερος.

Όλοι στάθηκαν μπροστά στην αγχόνη ψέλνοντας τον εθνικό ύμνο. Ο τελευταίος που απαγχονίστηκε ήταν ο 18χρονος Ευαγόρας Παλληκαρίδης, στον οποίο η σημερινή Βασίλισσα της Αγγλίας Ελισάβετ αρνήθηκε να δώσει χάρη.

Ο αγώνας αυτός διήρκεσε μέχρι το 1959, και στην πορεία του υπήρξαν εκατοντάδες νεκροί σε μάχες. Η ένωση με την Ελλάδα όμως δεν ήρθε ποτέ. Το νησί όμως κέρδισε την ανεξαρτησία του με την υπογραφή των Συμφωνιών Ζυρίχης – Λονδίνου και έτσι στις 16 Αυγούστου 1960 εγκαθιδρύθηκε επίσημα η Κυπριακή Δημοκρατία.

“Η Λευτεριά αποκτάται με το σπαθί του σκλάβου”.....Γ.Γ.ΔΙΓΕΝΗΣ

Rate this item
(2 votes)
Last modified on Κυριακή, 19 Μαϊος 2019 10:34
Ad Sidebar
© 2018-2019 News All Rights Reserved. Designed By CS